MiênNếu cậu đang loay hoay với câu hỏi làm gì để da đẹp, thì chào mừng cậu, cậu đã tìm đúng chỗ rồi đấy. Bài viết này không phải là một công thức diệu kỳ để làn da đẹp ngay, mà là một hành trình dài để chăm sóc sức khỏe tổng thể. Bởi vì sau cùng, làn da chính là tấm gương phản chiếu những gì đang diễn ra bên trong.
Thú thật, tớ không tự tin mình có một làn da hoàn hảo không tì vết. Với tớ, một làn da “đẹp” chỉ đơn giản là một làn da khỏe mạnh: ít bị mụn, không quá khô, ít thâm sạm và các nếp nhăn ghé thăm chậm hơn một chút. Ai trong chúng ta rồi cũng sẽ không thể tránh khỏi lão hóa, nhưng tớ tin chắc mình hoàn toàn có thể làm chậm quá trình này. Xin nhắc lại với cậu, chăm da không phải là câu chuyện một sớm một chiều, nó đòi hỏi sự kiên trì, kỷ luật trong toàn bộ lối sống.
Hãy đọc thật chậm, cảm nhận thật kỹ nhé!
Mục lục
1. Dưỡng bên trong
Trước khi nói về chuyện bôi thoa bên ngoài, chúng ta hãy bắt đầu từ gốc rễ. Theo những gì tớ được học trong quá trình làm việc và tự nghiên cứu, tớ nhận ra làn da chịu sự chi phối cực lớn bởi hai “thế lực” chính: nội tiết tố (hormone) và hệ vi sinh vật đường ruột.
Chi tiết nằm gọn trong 5 yếu tố nền tảng:
1.1. Cảm xúc
Nghe có vẻ hơi lạ đúng không, nhưng yếu tố đầu tiên tớ muốn nói đến trong việc chăm da từ bên trong chính là cảm xúc. Mà “bộ điều khiển” cảm xúc của chúng ta lại nằm phần lớn ở đường ruột.
Khoa học đã chứng minh, lợi khuẩn sản sinh đến 90% lượng hormone hạnh phúc, thứ giúp chúng ta cảm thấy vui vẻ, lạc quan, yêu đời – hormone serotonin. Hormone này quan trọng vì nó giúp kiểm soát tốt hormone căng thẳng – cortisol. Nếu cortisol ở mức độ cao có thể phá vỡ collagen và elastin, khiến da nhanh nhăn nheo, mất độ đàn hồi. Nó cũng kích thích tuyến bã nhờn hoạt động mạnh hơn, gây bít tắc lỗ chân lông và sinh mụn.
Chắc chính bản thân cậu đã trải qua rồi đúng không? Cứ hễ có chuyện gì căng thẳng, lo lắng, mất ngủ vài đêm là y như rằng da xấu đi. Đó chính là lúc “kẻ phản diện” Cortisol đang hoành hành đấy!
Nói đơn giản là, ruột khỏe, tâm trạng tốt, ít stress, da đẹp.
1.2. Dinh dưỡng
Muốn ruột khỏe thì dinh dưỡng phải đúng. Dinh dưỡng chính là “thức ăn” cho cả hàng tỷ lợi khuẩn đang sống trong bụng mình. Cậu cứ hình dung, muốn đội quân lợi khuẩn này hùng mạnh để sản xuất thật nhiều hormone hạnh phúc, thì chúng ta phải cung cấp cho chúng nguồn lương thực mà chúng yêu thích.
Thức ăn cho lợi khuẩn chính là chất xơ (Prebiotics) trong rau củ quả, ngũ cốc nguyên cám, các loại đậu… Tuy nhiên, không cần quá nhiều đâu nha, chất xơ chiếm khoảng 10-20% lượng trong khẩu phần là được.
Điều tuyệt vời là sau khi lợi khuẩn “ăn” chất xơ, chúng sẽ nhả ra một hợp chất siêu quý giá có tên là axit béo chuỗi ngắn (Short-Chain Fatty Acids: SCFAs). Nó giúp củng cố thành ruột khỏi bị rò rỉ.
Nói đến đây, cậu có thể tìm hiểu về Leaky Gut – hội chứng rò rỉ ruột. Cậu cứ hình dung nhé, thành ruột của người khỏe mạnh giống như một tấm lưới lọc siêu mịn, được dệt bởi các tế bào liên kết cực kỳ chặt chẽ với nhau. Tấm lưới này chỉ cho phép chất dinh dưỡng đã được tiêu hóa đi vào máu, đồng thời chặn tất cả những thứ độc hại, vi khuẩn xấu và cặn bã thức ăn ở lại bên trong để được thải ra ngoài.
Nhưng với hội chứng rò rỉ ruột, các mối nối giữa những tế bào này bị lỏng lẻo, tạo thành những kẽ hở. Lúc này, tấm lưới đường ruột của chúng ta bị rách. Những thứ không phận sự như độc tố, gluten, các phân tử thức ăn chưa tiêu hóa hết… sẽ rò rỉ qua thành ruột và đi thẳng vào máu.
Khi đó, hệ miễn dịch nhận diện những kẻ xâm nhập lạ mặt này và phát động một cuộc tấn công, gây ra phản ứng viêm trên toàn cơ thể. Kết quả là gì? Là mụn viêm trên da, là bệnh chàm (eczema), bệnh vảy nến, rosacea, hay đơn giản là da lúc nào cũng trong tình trạng nhạy cảm, mẩn đỏ…
Vậy nên, việc vá lại những lỗ hổng bằng cách nuôi dưỡng lợi khuẩn để chúng tạo ra SCFAs chính là một trong những bước đi nền tảng để trả lại sự bình yên cho làn da.
Một câu hỏi tiếp theo được đặt ra là tại sao ruột của chúng ta lại bị rò rỉ? Không phải tự nhiên, mà là do chính thói quen nhỏ mỗi ngày:
- Dinh dưỡng kém: ăn nhiều đường (bao gồm cả tinh bột tinh chế: bún, bánh ngọt, bánh mì,…) nước ngọt và thực phẩm chế biến sẵn, đồ ăn nhanh (đồ hộp, xúc xích, snack, gà rán, xiên bẩn…), dầu ăn tinh luyện quá nhiều Omega-6…
- Căng thẳng trường kỳ: làm suy yếu hệ miễn dịch tại ruột và làm lỏng lẻo các liên kết của thành ruột.
- Thiếu ngủ và độc tố từ môi trường: rượu bia, thuốc lá, dư lượng thuốc trừ sâu trong thực phẩm,…
- Lạm dụng một số loại thuốc: thuốc kháng viêm không steroid (NSAIDs) như Ibuprofen, Aspirin hoặc thuốc kháng sinh.
Ngoài ra, có 2 nhóm chất cốt lõi mà làn da của chúng ta là đạm và chất béo tốt. Đơn giản là cậu hãy ăn thịt, trứng, hải sản, cá, quả bơ… chế biến đơn giản, hạn chế tẩm ướp nhiều gia vị.
Bên cạnh đó, nếu cậu hỏi uống gì để đẹp da, thì đừng nghĩ đến mấy loại nước ép hay detox nhé! Thứ chúng ta cần là dưỡng chất. Bản thân tớ có uống viên dầu cá (bổ sung Omega-3). Da của chúng ta cần nước, mà để giữ nước thì cần có đủ Omega-3.
Dành cho ai cần: Tớ chọn viên dầu cá DHA Natapure, một loại bổ sung Omega-3 dành cho bà bầu (vì những sản phẩm cho bầu thì độ an toàn tương đối cao), loại này cả nam nữ già trẻ đều uống được. Bố mẹ tớ ở nhà cũng dùng thường xuyên vì để hỗ trợ các vấn đề tim mạch, thị lực, não bộ…
1.3. Vận động
Rồi, sau khi chúng ta đã nạp cho đường ruột món ăn bổ dưỡng, thì làm thế nào để vận chuyển những “tinh hoa” đó đến từng tế bào da? Điều này cần đến hệ tuần hoàn máu và chúng ta cần vận động.
Các cụ nhà mình ngày xưa hay nói “khí huyết lưu thông”. Khi vận động, tim sẽ đập nhanh hơn, giống như một cái máy bơm công suất lớn, đẩy máu đi khắp mọi ngóc ngách cơ thể. Dòng máu sẽ mang theo oxy và dưỡng chất để nuôi dưỡng làn da, đồng thời dọn dẹp các chất cặn bã. Đó là lý do vì sao sau khi tập thể dục, da dẻ chúng ta thường ửng hồng và trông đầy sức sống.
Vận động thì đơn giản lắm, thay vì ngồi một chỗ, hãy tranh thủ đi dạo, hoặc đi thang bộ chứ không phải thang máy. Yoga, giãn cơ cũng tốt… Quan trọng nhất là biến nó thành một thói quen, thành một phần trong cuộc sống.
1.4. Giấc ngủ
Đừng bao giờ coi thường giấc ngủ! Đó thực sự là một trong những liều thuốc diệu kỳ và hoàn toàn miễn phí mà Tạo Hóa đã ban tặng cho loài người.
Khi có một giấc ngủ chất lượng, làn da mới thực sự được tái tạo và sửa chữa. Đây là lúc cơ thể sản xuất collagen mạnh mẽ nhất, hormone căng thẳng cortisol được hạ xuống thấp nhất và dòng máu mang dưỡng chất đến làn da dồi dào nhất.
Một giấc ngủ chất lượng không bắt đầu vào lúc 10 giờ tối, mà nó bắt đầu ngay từ khoảnh khắc cậu thức dậy. Đó là cách đồng hồ sinh học của chúng ta hoạt động.
Hãy:
- Để ánh sáng tự nhiên chiếu vào mắt mình khoảng 10-15 phút ngay khi thức dậy (nhìn ra ngoài trời, mở cửa sổ đón nắng…)
- Bữa tối có thể thêm những món giàu tryptophan (chuối, các loại hạt, trứng…)
- Tắt điện thoại/máy tính trước khoảng 1 giờ khi đi ngủ.
- Thực hành bài thở sâu để điều hòa cảm xúc.
- Không ăn khuya.
Cậu có thể tìm đọc thêm cuốn sách “Why We Sleep – Tại sao chúng ta lại ngủ?” của tác giả Matthew Walker để hiểu rõ hơn về tầm quan trọng của giấc ngủ nhé!
1.5. Ánh sáng
Mảnh ghép cuối cùng để chăm sóc da từ bên trong chính là học cách làm chủ ánh sáng. Như đã chia sẻ ở trên, khởi động đúng cách vào buổi sáng là rất quan trọng. Như vậy, cơ thể sẽ tự động biết khi nào cần sản xuất hormone gây buồn ngủ vào buổi tối, giúp cậu có một giấc ngủ sâu và chất lượng để làn da được tái tạo.
Kẻ thù lớn nhất của giấc ngủ và làn da chính là ánh sáng xanh từ màn hình điện thoại, máy tính vào buổi tối, vì nó ức chế quá trình sản xuất hormone ngủ. Nếu cậu còn đang có thói quen lướt tóp tóp đến khuya thì hãy sửa ngay hôm nay để có làn da đẹp!
Có một sự thật, ánh sáng mặt trời là nguồn tổng hợp Vitamin D tự nhiên miễn phí, một loại vitamin cực kỳ quan trọng cho hệ miễn dịch và sức khỏe làn da. Hãy để cho da (thường là ở tay và chân) được tiếp xúc trực diện với ánh nắng mà không bôi kem chống nắng là được, thường vào khoảng 10h sáng đến 15h chiều. Nói vậy không phải khuyến khích cậu đày nắng, chỉ cần dành khoảng 10-15 phút mỗi ngày là được.
2. Dưỡng bên ngoài
Sau khi chúng ta đã dành rất nhiều thời gian để đi từ gốc rễ thì bây giờ mới là lúc nói về chuyện bôi thoa. Cậu hãy nhớ, dưỡng da bên ngoài không phải là phép màu, nó sẽ không thể cứu được nếu bên trong cơ thể đang bất ổn. Nó đóng vai trò như “lớp áo giáp” cuối cùng, giúp bảo vệ thành quả mà chúng ta đã vất vả xây dựng từ bên trong.
Trên mạng có rất nhiều hướng dẫn về các bước dưỡng da, nhưng ở đây tớ sẽ chỉ chia sẻ chính xác những gì tớ đã làm. Cậu có thể tham khảo để tìm ra thứ phù hợp nhất cho mình!
Buổi sáng:
- Bước 1: Rửa mặt bằng nước mát/lạnh.
- Bước 2: Toner.
- Bước 3: Kem chống nắng.
Buổi tối:
- Bước 1: Tẩy trang.
- Bước 2: Rửa mặt (ưu tiên loại ít bọt tránh gây rít da).
- Bước 3: Toner.
- Bước 4: Kem dưỡng ẩm (dùng vào mùa đông).
Vậy là chúng ta đã đi hết một hành trình khá dài để cùng nhau tìm câu trả lời cho câu hỏi làm gì để da đẹp. Sau tất cả, hy vọng cậu sẽ kiên trì thay đổi những thói quen nhỏ nhất mỗi ngày, từ việc lắng nghe đường ruột, trân trọng giấc ngủ cho đến việc vận động, điều hòa cảm xúc… Chúc cậu sớm tìm thấy phiên bản làn da khỏe mạnh và rạng rỡ nhất!
Tài liệu kham khảo:
90% serotonin nằm ở đường tiêu hóa.
Tác dụng của các axit béo chuỗi ngắn với tình trạng viêm ruột.
Một số sản phẩm skincare mà tớ dùng, mời cậu tham khảo:
- Tẩy trang Bioderma.
- Tinh chất keo ong CNP.
- Kem dưỡng ẩm Cỏ Mềm.
- Kem chống nắng Cỏ Mềm.
- Mặt nạ Banobagi.
Lưu ý: Những chia sẻ trong bài viết hoàn toàn dựa trên kinh nghiệm cá nhân và chỉ mang tính chất tham khảo. Nội dung này không có tác dụng thay thế cho chẩn đoán hay liệu trình điều trị từ bác sĩ hoặc chuyên gia Da liễu.
